Micro of klein: in welk regime val ik?

Voor een BV bepaalt het regime hoe uitgebreid je jaarrekening moet zijn, of een accountantscontrole verplicht is, en wat je bij de Kamer van Koophandel deponeert. Sinds 1 januari 2024 zijn de grensbedragen voor micro, klein en middelgroot verhoogd. Hieronder: de actuele criteria, de twee-uit-drie-regel, het twee-jaars-criterium en wat je in de praktijk merkt van het verschil.

Vier regimes

Het Nederlandse jaarrekeningenrecht kent vier regimes: micro, klein, middelgroot en groot. Ze staan in titel 9 van Boek 2 BW — micro in artikel 395a, klein in artikel 396, middelgroot in artikel 397. Hoe groter het regime, hoe uitgebreider de jaarrekening en hoe meer eisen aan publicatie, bestuursverslag en accountantscontrole.

In welk regime je valt, hangt af van drie omvangscriteria — niet van wat je zelf wilt. Wel mag je altijd een zwaarder regime toepassen als je dat liever doet (bijvoorbeeld vrijwillig een uitgebreidere jaarrekening publiceren). Andersom mag niet.

De drie criteria

• Balanstotaal aan het einde van het boekjaar, na voorgestelde resultaatbestemming.
• Netto-omzet over het boekjaar.
• Gemiddeld aantal werknemers over het boekjaar, omgerekend naar fte.

De drempels worden afgeleid uit de Europese jaarrekeningenrichtlijn (2013/34/EU) en zijn in Nederland vastgelegd in een wijziging van Boek 2 BW, in werking getreden op 1 juli 2024.

De grensbedragen per 1 januari 2024

De verhoging geldt verplicht voor boekjaren die beginnen op of na 1 januari 2024. Optioneel mag je de nieuwe grenzen ook al toepassen op het boekjaar dat is begonnen op of na 1 januari 2023 — dat kan handig zijn als je daardoor in een lichter regime valt.

De twee-uit-drie-regel

Voor elk regime geldt: je hoort er thuis als je aan minimaal twee van de drie criteria voldoet. Eén criterium dat erboven uitkomt, telt niet automatisch tegen je. Andersom kun je niet één criterium gebruiken om in een lichter regime te schuiven als de andere twee daarboven liggen.

De twee-opeenvolgende-balansdata-regel

Eén jaar onder een drempel zitten is niet voldoende om in een lichter regime te vallen. Je moet op twee opeenvolgende balansdata aan dezelfde criteria voldoen. Dat geldt ook andersom: groei je boven een drempel uit, dan val je pas in het zwaardere regime als dat op twee opeenvolgende balansdata zo is.

Voorbeeld: een BV is altijd micro geweest, maar groeit in 2025 zodanig dat ze boven de micro-grenzen uitkomt. Op de balansdatum 31 december 2025 wordt voor het eerst niet aan de micro-criteria voldaan. Pas als dat op 31 december 2026 nog steeds zo is, valt de BV vanaf boekjaar 2026 verplicht in het klein-regime. Voor het boekjaar 2025 mag ze dus nog een micro-jaarrekening opstellen.

Uitzondering: voor het eerste boekjaar van een onderneming wordt alleen die eerste balansdatum getoetst. Je hoeft geen tweede jaar af te wachten.

Wat betekent het in de praktijk?

Het regime bepaalt wat je bij de KvK deponeert, of een accountant verplicht is en hoeveel toelichting in de jaarrekening hoort.

Het verschil tussen micro en klein is in de praktijk vooral dat een micro-jaarrekening korter is en geen waarderingsgrondslagen of toelichting van betekenis hoeft te bevatten — slechts een paar standaardposten. Voor een klein-jaarrekening hoort er een toelichting bij, met grondslagen en specificaties van de belangrijkste balansposten.

Wat moet jij doen?

Pak de cijfers van je laatste twee boekjaren erbij en leg ze naast de tabel. Voldoe je op beide balansdata aan minstens twee van de drie criteria van een regime, dan zit je daar. Twijfel je tussen twee regimes door een groei- of krimpjaar? Dan is het bijna altijd de twee-opeenvolgende-balansdata-regel die je antwoord geeft.

Let op enkele bijzondere situaties: bij een fusie of overname kan een onderneming ineens in een zwaarder regime springen, zonder dat de twee-jaars-regel hoeft te worden afgewacht. En als je BV een dochtermaatschappij heeft, moet je in principe de geconsolideerde cijfers gebruiken om het regime te bepalen — al gelden daarvoor weer eigen vrijstellingen voor kleine groepen.

Loop je tegen die uitzonderingen aan, dan is dat het moment om er een fiscaal adviseur bij te halen. Voor een gewone, op zichzelf staande BV in het micro- of klein-regime is dat niet nodig — daar is de toetsing een kwestie van drie getallen vergelijken met de tabel.

Snel checken: in welk regime val jij?

Loop deze checklist langs met de cijfers van je laatste twee boekjaren bij de hand:

1. Noteer je balanstotaal, netto-omzet en gemiddeld aantal fte per balansdatum.
2. Leg ze naast de tabel met grensbedragen hierboven.
3. Tel per regime hoeveel van de drie criteria eronder blijven. Voldoe je aan twee of meer, dan hoor je in dat regime.
4. Controleer of je op twee opeenvolgende balansdata aan dezelfde criteria voldoet. Zo niet, dan blijf je voorlopig in je oude regime.
5. Bij een eerste boekjaar, een fusie of een overname gelden afwijkende regels — zie hierboven.

Veelgestelde vragen

Tel ik werknemers in fte of in koppen?

In fte. Het gaat om het gemiddeld aantal werknemers over het boekjaar, omgerekend naar voltijdsequivalenten. Twee parttimers van elk 0,5 fte tellen samen als één werknemer.

Geldt dit ook voor een holding of groep?

Heeft je BV dochtermaatschappijen, dan bepaal je het regime in principe op basis van de geconsolideerde cijfers van de hele groep. Voor kleine groepen bestaan vrijstellingen, maar de hoofdregel is: tel de groep als geheel.

Mag ik vrijwillig een zwaarder regime kiezen?

Ja. Je mag altijd een uitgebreidere jaarrekening opstellen dan verplicht is — bijvoorbeeld een klein-jaarrekening terwijl je micro bent. Andersom kan niet: een lichter regime toepassen dan je omvang toestaat, mag niet.

Welk jaar gebruik ik voor de grensbedragen?

De verhoogde grensbedragen gelden verplicht voor boekjaren die beginnen op of na 1 januari 2024. Voor je jaarrekening over 2025 gebruik je dus deze bedragen.